Doğa Takvimi 2026

Doğa Takvimi 2026
Doğa Takvimi 2026
Ayşegül Akın Asal
Ayşegül Akın Asal

Doğa Takvimi 2026

Güne doğayı dinleyerek başlıyoruz

Çünkü biz rüzgarları, yıldızları, ağaçları bilmek, hava tahmini yapmayı öğrenmek, gezegeni paylaştığımız canlıları tanımak, doğadaki işaretleri anlamak, uyum içinde, sağlıklı yaşamak istiyoruz.

Doğa Takvimi, doğayla uyumlu bir yaşam için, doğayı tanıtmayı amaçlayan radyo programı.

Her sabah “NTVRadyo iyi günler diler” anonsuyla 1 Ocak 2018'de yayına başladı. 

Ekinoks, cemre, zemheri ayazı, abrilin 5’i, mart dokuzu... Kocakarı soğukları, kırkikindi yağmurları, karakancalos fırtınası... Ya da meteor yağmuru, yıldız kayması, ayın veya fırtınanın zamanı, anlamı... Ağaçların yaprak dökmesinin, hayvanların aşağı ya da yukarı bakmasının nedeni... Bulutların şeklinden, kedinin yalanmasından, saçın elektriklenmesinden hava tahmini yapmak... Kısaca Anadolu halk meteorolojisi notları, kayıtlara geçen bilgiler, evrensel işaretler...

Yıldırımı saymak lazım!  Keçi aynada kendisini görünce tanır! 

Yunuslar neden o şarkıyı söyler? Ölü taklidi yapan kuş hangisi? Balinalar, okyanusu nasıl gübreler?  Bal porsukları neden kucaklaşır gibi uyur?

Yaban hayatından apartman bahçeciliğine, sürdürülebilir yaşam için Hesiodos’un takviminden Anadolu halk takvimine bilmemiz gereken ya da bilmek isteyeceğimiz, aklımızda kalacak ve işimize yarayacak notlar... Bazen hayvanların sesi, bazen de müzik ya da usta kalemlerden tasvirlerle doğa notları...

Dünya Yaban Hayatı günü, Dünya Tuvalet Günü, Köpek Balığı Günü, Orman Köylüleri Günü gibi uluslararası günlerden, kırlangıç fırtınası, nevruz, hıdırellez, yaylaya çıkma, koyun kırkma günlerine...

Bilim insanlarının yorumlarından, araştırma sonuçlarından notlarla doğaya dair her şey bu programda.

2020 yılından bu yana Ayşegül Akın Asal'ın hazırladığı Doğa Takvimi'ne WWF, TEMA Vakfı, Buğday Derneği başta olmak üzere çevre kuruluşlarının araştırma ve yayınlarının, doğa gözlemcilerinin notlarının, Sinek Sekiz, Yeni İnsan Yayınevi başta olmak üzere doğa temalı kitapların önemli bir katkısı var. Özellikle Ergün Veren'in Anadolu halk takvimine ilişkin kayıtları derleyip kitap haline getirmesinin ve böylece gelecek nesillere bırakmasının çok kıymetli olduğunu not düşelim. Ama bu fikri ilk kez konuştuğumuz ve ilk tohumu atan Burcu Meltem Arık'a, ardından Güneşin Aydemir'e, ilk yıllarında hazırlayan Nacide Berber'e, yeşertip büyütürken görüşleriyle destek veren gıda aktivisti Defne Koryürek’e teşekkürlerimizle...

Podcast

Doğa Takvimi 2026
Bugün 17 Kasım 2026
☄️🌌
#DoğaTakvimi
☄️ Leonid – Aslan meteor yağmurunun en aktif zamanı, bu gece ve yarın gece.
🌌 Gözlem koşullarının ideal olduğu yerlerde saatte yaklaşık 10-15 meteor görülebilir.
☄️ Leonid yani Aslan meteor yağmuru, her 33 yılda bir, meteor fırtınasına dönüşür. Meteor fırtınası, saatte en az 1000 meteorun görüldüğü bir olay olarak tanımlanır.
Doğa Takvimi 2026
Bugün 16 Kasım 2026
🐛❄️
#DoğaTakvimi
🐛 Doğa takvimine bugün, "haşeratın gizlendiği günler" diye işaretlenmiş.
❄️ Bazı böcek türlerinin bedeninde, “anti-friz” özellik gösteren kimyasal maddeler vardır. Mesela, ladin tomurcuk kurdu, bu sayede, eksi 30 dereceye kadar soğuğa dayanabilir.
🦋 Yusufçuklar gibi, kral kelebekleri de havalar soğuyunca göçederler.
Doğa Takvimi 2026
Bugün 15 Kasım 2026
🌿🏠
#DoğaTakvimi
🌿 Türkiye'de bugünden itibaren, soba ve kalorifer yakılabilir.
🏠 Aklınızda olsun hava kirliliği nedeniyle özellikle uyuduğunuz odanın havasının temiz olması önemli.
🌿 Kılıç çiçeği, ortamı havalandırmak, havayı temizlemek için kullanılabilecek çiçekler arasında gösteriliyor.
🪴 Anadolu'da; kılıç çiçeğinin boyu 1 metreyi geçerse, sahibinin evsahibi olacağına inanılır.
Doğa Takvimi 2026
Bugün 14 Kasım 2026
🐜🌍
#DoğaTakvimi
🐜 Karıncalar, iklim olaylarını yönlendirebilir mi?
🌿 Karıncalar, kış için galerilerden oluşan ve tünellerle birbirine bağlanan yeraltı yuvalarını hazırlarken; tonlarca toprağın altını üstüne getirdiler.
🌍 İsveç'in kuzeyinde deney için seçilen bir ormanlık alandaki orman karıncaları, ormandan dışarı çıkarıldı. Çok geçmeden ormanda hayat değişti.
🐜 Sonuçta, karıncaların, ormandaki besin döngüsü ve karbon depolamada büyük rol oynadığı görüldü.
Doğa Takvimi 2026
Bugün 13 Kasım 2026
🌲🧵
#DoğaTakvimi
🌲 Çam kozalaklarının düştüğü günlerdeyiz.
🌰 Ağaçlar, tohumlarını güvende tutmak için, bu odunsu kozalakları kullanırlar.
🌲 Hava sıcak ve kuruysa, kozalak açılır, tohumlar saçılır. Hava soğuk ve nemliyse, kozalak kapanır.
🧵 Çam kozalağının, akıllı kumaş tasarımına ilham verdiğini biliyor muydunuz?
🌿 “Nefes alan” akıllı kumaş da, kozalağın bu yapısından esinlenerek yapıldı.
Doğa Takvimi 2026
Bugün 12 Kasım 2026
🐞🍃
#DoğaTakvimi
🐞 Doğa kış uykusuna geçiyor. Uğur böcekleri de kış uykusuna yatan hayvanlardan.
🍃 Ölü ağaçların ve kütüklerin kabukları altında veya yaprak çöplerine çekilip, kış uykusuna yatan uğur böcekleri, bitkileri tehdit eden yaprak bitiyle beslenir.
🐞 Bu yüzden, tarımda zararlılarla kimyasal mücadele yerine, biyolojik mücadelenin sembolüdür.
🌿 Uğur böceği çok olursa, o yılın bereketli geçeceği düşünülür.
Doğa Takvimi 2026
Bugün 11 Kasım 2026
☀️🌳
#DoğaTakvimi
☀️ Anadolu halk meteorolojisine göre pastırma yazı, fukara yazı denen, mevsimsiz sıcaklar bugün başlar; 26 kasıma kadar sürer.
🌳 Türkiye'de bugün Milli Ağaçlandırma Günü.
🍂 Yapraklarını döken, besini köklerine depolayan ağaçlar, tıpkı bazı hayvanlar gibi kış bitene kadar uyuyacak, dinlenecekler.
Doğa Takvimi 2026
Bugün 10 Kasım 2026
🌼🍂
#DoğaTakvimi
🌼 Türkiye'de her 10 kasım'da, her yer kasımpatılarla, karanfillerle donatılır.
🍂 Tüm dünyada cenaze töreni çiçeği olarak bilinen kasımpatı ya da dünyada yaygın adıyla krizantem, 10 kasım'da da Atatürk'ü anmak için kullanılır.
🌼 Çiçeklerin solduğu sonbaharda, renk renk açan kasımpatı, Çin'de “Dört Beyefendi” denilen dört çiçekten biri.
🍂 Erik ağacının çiçeği kış mevsiminin, orkide ilkbaharın, bambu yaz mevsiminin, kasımpatı da sonbaharın simgesi.
Doğa Takvimi 2026
Bugün 9 Kasım 2026
🌳🐛
#DoğaTakvimi
🌳 Ağacın acıyı hissettiğini biliyor musunuz?
🐛 Yaprağını kemiren böcekleri hafızasına kaydeden ağaç; o böcek yeniden gelip, kabuğunu ya da yaprağını daha ilk ısırışında, onu salyasından tanır.
🌳 Ve ondan kurtulmak için, alarm verir, o böceği yiyecek başka böcekleri yardıma çağırır.
🐝 Mesela, karaağaç ve çam ağaçlarının imdadına yaban arıları koşar.
🌑 Ay bu gece yeni ay. Göğe bakmak için fırsat yaratın.
Doğa Takvimi 2026
Bugün 8 Kasım 2026
🍂🫒
#DoğaTakvimi
🍂 Eski takvime göre, yıl iki mevsimden oluşur: Kasım ve hızır.
❄️ Kasım yani kış, bugün, 8 kasımda başlar. Eski takvimde, bugün, yılbaşı kabul edilir.
☀️ Yaz yani Hızır günleri ise, 6 mayıs'ta başlar 7 kasım'da biter.
🫒 Kasım ayına “son güz” veya “koç katımı ayı” dendiğini de ekleyelim. Ama asıl olarak kasım ayı, zeytin ayıdır. Zeytin hasadı bu ay yapılır.
Doğa Takvimi 2026
Bugün 7 Kasım 2026
🦬🌾
#DoğaTakvimi
🦬 Amerika Birleşik Devletleri'nde bugün Bizon Günü.
🌾 Kuzey Amerika'daki bizon sürüleri, bir zamanlar, gelmiş geçmiş en büyük kara hayvanı kitlesiydi.
🦬 Milyonlarca bizon öldürüldü; nesli tükenme noktasına geldi.
🌿 1905'te bizonları kurtarma kampanyaları başlatıldı. 1930'lara gelindiğinde ise, yerliler ve doğa koruma uzmanları, kamu ve özel arazilerde bizonları korumayı başardılar.
Doğa Takvimi 2026
Bugün 6 Kasım 2026
🌿🔍
#DoğaTakvimi
🌿 Dulavrat otunun, biyo-mimikrinin çarpıcı bir örneği olan cırt cırt bantları ya da orijinal adıyla “Velcro” teknolojisine ilham olduğunu biliyor musunuz?
🔍 İsviçreli bir mühendis köpeğinin tüylerindeki, dulavrat otu dikenlerini görünce, bu dikenlerin tüylü yüzeylere kolayca yapışabildiğini anlamış.
Doğa Takvimi 2026
Bugün 5 Kasım 2026
🦒🌙
#DoğaTakvimi
🦒 Zürafalar, uzun boyunları ve gövdeleriyle dikkat çeken hayvanlar!
🌙 Aslında sessiz olmalarıyla da ünlüydüler. Ama son araştırmalara göre zürafalar, akşamları birbirleriyle konuşuyorlar. Ama nasıl?
Doğa Takvimi 2026
Bugün 4 Kasım 2026
🪼🌊
#DoğaTakvimi
 
🪼 Kalbi ve kanı olmayan, bedeninin yüzde 95'i sudan oluşan denizanalarının 500 milyon yıldan uzun süredir yaşadığını biliyor muydunuz?
🌊Dünya Denizanası Günü'ydü dün. Sahillerde korku salan, deniz suyunun kirli olduğunun işareti sayılan denizanaları neden kutlanıyor?
🌬️ Anadolu halk takvimine göre bugün lodos zamanı.
Doğa Takvimi 2026
Bugün 3 Kasım 2026
🌍🥦
#DoğaTakvimi
🌍 Bugün Uluslararası Biyosfer Rezervleri Günü. UNESCO'nun belirlediği belirlediği bugünün amacı; Çevre sorunları her gün daha da ağırlaşırken, mücadele için doğayla ve tüm diğer canlılarla olan ilişkimizi radikal bir şekilde yeniden düşünmeye teşvik etmek.
🥦 Kasım ayının sebze ve meyveleri de tezgâhlarda! Nar, ayva, mandalina, Trabzon hurması, karnabahar, brokoli ve kereviz mevsimin ürünleri.
Doğa Takvimi 2026

Bugün 2 Kasım 2026
🐜🌱
#DoğaTakvimi
🐜 Toprağın altından gelen sesleri duyabiliyor musunuz? Karıncaların tıkırtıları, solucanların hareketleri, kırkayakların çıtırtıları…
🌱 Bunlar “toprağın kalp atışları”. Sesler ne kadar güçlüyse toprak o kadar sağlıklı.
🌬️ Anadolu halk takviminde bugün kuş geçimi fırtınası zamanı.

Doğa Takvimi 2026

Bugün 1 Kasım 2026
🍂🌳
#DoğaTakvimi
🍂 Kasım ayını bir güz haikusuyla karşılayalım.
"Gelmeyecek misin!
Çoktan düştü yere
İlk kiri yaprağı!"
🍂Kiri ağacının rüzgâr esmeden dökülen yaprakları, sonbaharın gelişini anlatır.
🌳 Çin kavağı olarak da bilinen kiri ağacı, yürek biçimli yaprakları ve kokulu mor çiçekleriyle bilinir.

Doğa Takvimi 2026
Bugün 31 Ekim 2026
🏙️🌍
#DoğaTakvimi
🏙️ Bugün Dünya Şehirler Günü. Bu yılın teması, şehirlerin yeniden canlandırılması ve “Herkes İçin Yeterli Konut”.
🌍 BM'in 2026 raporuna göre 3,5 milyar insan güvenli barınmadan yoksun. Etkinlikler, yeterli konut ve iklim değişikliğine dayanıklı mahalleler yaratılmasına odaklanıyor.
Doğa Takvimi 2026
Bugün 30 Ekim 2026
🐒🌿
#DoğaTakvimi
🐒 Bugün Dünya Lemur Günü. Madagaskar'ın yağmur ormanlarında yaşayan lemurlar, alanlarının sınırını duyurmak için akapella şarkılar söyler.
🌿 Lemurlarda grup liderliğini dişiler yapar. Tohumları taşıyarak biyolojik çeşitliliğin korunmasına yardımcı olurlar. Ancak insan faaliyetleri nedeniyle tehdit altındalar.
Doğa Takvimi 2026
Bugün 29 Ekim 2026
🐦‍⬛🧠
#DoğaTakvimi
🐦‍⬛ Kargaların kendilerine haksızlık eden insanları 17 yıl sonra bile hatırlayabildiğini biliyor muydunuz?
🧠 Yeni Kaledonya kargaları yiyeceğe ulaşmak için alet yapıyor, gerektiğinde aletleri birleştiriyor.
🐦‍⬛ Ölen kargaların çevresinde toplanıp sesler çıkararak diğer kargaları uyarıyorlar.