Doğa Takvimi 2024

Doğa Takvimi 2024
Doğa Takvimi 2024
Ayşegül Akın Asal
Ayşegül Akın Asal

Doğa Takvimi 2024

Güne doğayı dinleyerek başlıyoruz

Çünkü biz bulutların şeklinden hava tahmini yapmak, kocakarı soğuklarının ardından ne geleceğini bilmek, toprağı, bitkileri, hayvanları tanımak, doğadaki işaretleri anlamak ve uyum sağlamak istiyoruz.

Doğa Takvimi, her gün “NTVRadyo iyi günler diler” anonsuyla 1 Ocak 2018'de yayına girdi. 

Zemheri ayazı, abrilin 5’i, mart dokuzu... Kocakarı soğukları, kırkikindi yağmurları, karakancalos fırtınası... Ya da meteor yağmuru, yıldız kayması, ayın veya fırtınanın zamanı, anlamı... Ağaçların yaprak dökmesinin, hayvanların aşağı ya da yukarı bakmasının nedeni... Ayrıca bulutların şeklinden, kedinin yalanmasından, saçın elektriklenmesinden hava tahmini yapmak... Kısaca Anadolu halk meteorolojisi notları, kayıtlara geçen bilgiler, işaretler...


Ve bugün yaban hayattan apartman bahçeciliğine, sürdürülebilir yaşam için Hesiodos’un takviminden Anadolu halk takvimine bilmemiz gerekenler, bilmek isteyeceğimiz, aklımızda kalacak ve işimize yarayacak notlar... Bazen hayvanların sesi, bazen de müzik ya da usta kalemlerden tasvirlerle doğa notları...


Dünya Yaban Hayatı günü, Dünya Tuvalet Günü, Köpek Balığı Günü, Orman Köylüleri Günü gibi uluslararası günlerden, nevruz, hıdırellez, yaylaya çıkma, koyun kırkma şenliği gibi Anadolu'dan günlere.


Takvimi hazırlarken WWF, TEMA Vakfı, Buğday Derneği başta olmak üzere doğa örgütlerinden, doğa gözlemcilerden, Sinek Sekiz, Yeni İnsan yayınları başta olmak üzere doğa konulu kitaplardan, araştırmalardan, doğa dostlarının notlarından yararlandığımızı vurgulamak gerek. Özellikle Ergün Veren'in Anadolu halk takvimine ilişkin kayıtları derleyip kitap haline getirmesinin ve böylece gelecek nesillere bırakmasının çok kıymetli olduğunu not düşelim. Ama bu fikri ilk kez konuştuğumuz ve ilk tohumu atan Burcu Meltem Arık'a, ardından Güneşin Aydemir'e, yeşertip büyütürken  görüşleriyle destek veren gıda aktivisti Defne Koryürek’e teşekkürlerimizle...

Podcast

Doğa Takvimi 2024

Bugün 22 Şubat 2024 Perşembe
#doğatakvimi 🌱
#şehirkuşçusu 🦅

Yelkovan kuşlarının yumurtlama dönemi başlıyor.
Açık deniz kuşları olan yelkovanlar, İstanbul Boğazı'nda ne yapıyorlar?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 21 Şubat 2024 Çarşamba
#doğatakvimi 🌱
#zehirliokkurbağası 🐸

Masallarda kurbağa çirkinliğiyle konu olur. Ama bir kurbağa türü var ki rengarenk, güzel ve fakat çok tehlikeli.
Avustralya'da çocukları kurbağalarla okula alıştırma projesini duydunuz mu?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 20 Şubat 2024 Salı
#doğatakvimi 🌱
#birincicemre

İlk bahara ilk adım, birinci cemre bugün havaya düşüyor. Hava ateşle mayalanacak. Mayanın tutması için yaklaşık bir ay var.
Havanın nasıl olacağını gökyüzüne bakarak tahmin edebilirsiniz.

Doğa Takvimi 2024

Bugün 19 Şubat 2024 Pazartesi
#doğatakvimi 🌱

Ak söğüt ağacını biliyor musunuz? Bu ay çiçeğe durur.

Doğa Takvimi 2024

Bugün 18 Şubat 2024 Pazar
#doğatakvimi 🌱

#DünyaBalinaGünü 🦈
#izdivacıtuyûr 🐦🐦‍⬛

Gizemli şarkılarıyla dünyayı dolaşan balinanın süper gücünü biliyor musunuz?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 17 Şubat 2024 Cumartesi
#doğatakvimi 🌱
#DünyaKedilerGünü 🐈🐈‍⬛

Leonardo da Vinci, #kedi için “doğanın başyapıtı” demiş.
Peyami Safa ve Doris Lessing kedilerini anlatıyor

Doğa Takvimi 2024

Bugün 16 Şubat 2024 Cuma
#doğatakvimi 🌱

Yarın Rastgele İyilik Günü.
Hiç tanımadığınız birine iyilik yapmak, nezaket göstermek için plan yapın.
İyiliğin iyileştirici ve bulaşıcı gücünü keşfedin.

#RandomActsOfKindness

Doğa Takvimi 2024

Bugün 15 Şubat 2024 Perşembe
#doğatakvimi ❄️

Bugünlerde doğada önemli bir işaret, Ankara çiğdeminin açması olur. 

Doğa Takvimi 2024

Bugün 14 Şubat 2024 Çarşamba
#doğatakvimi ❄️

“Gemliğe doğru
Denizi göreceksin
Sakın şaşırma!”

Türkçe edebiyatın en ünlü haiku dizeleri, Orhan Veli Kanık’ın bu dizeleri. Doğa Takvimi de haikusuz olmaz. Sabah pencereyi açtığınızda, gece gökyüzüne bakarken ya da doğa gezilerindeki gözlemlerinizle haiku yazmayı deneyebilirsiniz.

Doğa Takvimi 2024

Bugün 13 Şubat 2024 Salı
#doğatakvimi ❄️

🐓Horoz ikindi vakti öterse ne olur?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 12 Şubat 2024 Pazartesi#doğatakvimi ❄️

🦟Neden bazı böcekler yanacaklarını bilerek ışığa uçuyorlar?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 11 Şubat 2024 Pazar#doğatakvimi ❄️

☔Kuşlar yüksekten uçuyorsa hava fena olmayacak. Yaklaşan bir fırtına olsa durum tersi olur. Yağmurdan önce kuşların sessizleştiğini de gözlemleyebilirsiniz

Doğa Takvimi 2024

Bugün 10 Şubat 2024 Cumartesi#doğatakvimi ❄️

🌻Dünyada güneşi izleyerek büyüyen ayçiceği, yerçekimsiz ortamda dönüş hareketlerini yeryüzündeki gibi sürdürebilir mi?🌙Ay bu gece yeniay.

Doğa Takvimi 2024

Bugün 9 Şubat 2024 Cuma

#doğatakvimi ❄️

Hayvanları avlayarak beslenen bitkiler olduğunu biliyor muydunuz?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 8 Şubat 2024 Perşembe
#doğatakvimi ❄️

Hava tahmini için doğayı gözlemek, anlamak lazım. Bize ne söylediğini nasıl anlayacağız?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 7 Şubat 2024 Çarşamba
#doğatakvimi ❄️

Bitkilerin yerçekimi, ışık ve kokuyu algılayıp büyümelerini sağlayacak şekilde hareket ettiklerinin kanıtları olduğunu biliyor muydunuz? Ama en dikkat çeken hareketi eğrelti otu yapar. Nasıl?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 6 Şubat 2024 Salı
#doğatakvimi ❄️

Anadolu halk takvimine göre ağaç dikme zamanı.
Yozgat ve Tokat’ta 41 milyon yıl önce yağmur ormanları olduğunu biliyor musunuz?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 5 Şubat 2024 Pazartesi
#doğatakvimi ❄️

Siirt yöresinde bugün Cigor Bayramı. Peki Cigor günlerinde ne yapılıyor?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 4 Şubat 2024 Pazar
#doğatakvimi ❄️

Oslo'da yeşil alan oranı yüzde 68, Singapur'da yüzde 47, Sidney'de yüzde 46, Viyana'da yüzde 45,5, Londra'da yüzde 33, New York'ta yüzde 27. İstanbul’da? Yaşadığınız şehirdeki yeşil alan oranı hakkında bilginiz var mı?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 3 Şubat 2024 Cumartesi
#doğatakvimi ❄️

Kontrolsüz ve vahşi kentleşmenin yaban hayatı öldürdüğüne ilişkin son verilerin salgın hastalık riski yarattığını biliyor muydunuz? Peki nasıl?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 2 Şubat 2024 Cuma 
#doğatakvimi ❄️


Doğu ufkundaki en parlak cisim Venüs ve kolayca gözlenebilir durumda.  Meraklısına gökyüzünden notlar.

Doğa Takvimi 2024

Bugün 1 Şubat 2024 Perşembe
#doğatakvimi ❄️

Hamsin yani Balık fırtınasıyla, balıkların denizlerdeki göçü başlar.. Bu dönemin en lezzetli balıkları hamsi ve istavrit olur.

Doğa Takvimi 2024

Bugün 31 Ocak 2024 Çarşamba 

#doğatakvimi ❄️

 

Zemheri ayının ilk bölümü olan Erbain günleri bitiyor, yarın Hamsin günleri başlayacak

Doğa Takvimi 2024

Bugün 30 Ocak 2024 Salı 
#doğatakvimi ❄️

Vapur dumanı, kaynana dili, gelin feneri, nezle otu... 

Bunlar bazı bitki adlarından örnekler.
Peki üzümün adının nereden geldiğini biliyor musunuz? 

Doğa Takvimi 2024

Bugün 29 Ocak 2024 Pazartesi

Bilim dünyasının doğadaki son keşiflerinden biri yeni bir orkide türü. Peki ormanda yaşayan mavi gagalı kuşun bunda etkisi ne?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 28 Ocak 2024 Pazar
#doğatakvimi ❄️

Anadolu halk takvimine göre Ayandon fırtınası günündeyiz..

Doğa Takvimi 2024

Bugün 27 Ocak 2024 Cumartesi
#doğatakvimi ❄️

Deniz yıldızı denizlerin en büyülü canlısı olabilir. Peki neden?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 26 Ocak 2024 Cuma
#doğatakvimi ❄️

Size göre dünyada şu anda çözülmesi gereken en büyük gizem ne?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 25 Ocak 2024 Perşembe
#doğatakvimi ❄️

Ay bu gece dolunay. Bu dolunaya neden “kurt dolunayı” dendiğini biliyor musunuz? Gökyüzü gözlemcilerine notlar.

Doğa Takvimi 2024

Bugün 24 Ocak 2024 Çarşamba
#doğatakvimi ❄️

Fransa'nın gıda atıklarının kompost edilmesini zorunlu hale getirdiğini biliyor musunuz?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 23 Ocak 2024 Salı
#doğatakvimi ❄️

Kargalar belki de en iyi bildiğimiz kuş türlerinden. Peki neden? Bu sorunun cevabı için NTVRadyo’nun Şehir Kuşçusu programından Kerem Ali Boyla’ya kulak verelim.

Doğa Takvimi 2024

Bugün 22 Ocak 2024 Pazartesi
#doğatakvimi ❄️

Karıncayiyenler karıncalar bitince ne yiyecekler?
Bu sorudan yola çıkan araştırmacılar bu hayvanın yanlış adlandırıldığını belirledi.
Neyse ki meraklısı için bu hayvanların latince isimleri de var.

Doğa Takvimi 2024

“Yeni türler bulmak, insanlarla dolu bir odaya girmeye benziyor.. Önce tanıdıklarınızı, daha sonra da yeni gelenleri ayırt edersiniz. Aynı şey okyanusta da geçerli.” Merkezi San Francisco’da bulunan Biyoçeşitlilik ve Sürdürülebilirlik Enstitüsü, dünyanın dört bir yanından yaklaşık 46 milyon bilimsel numuneye ev sahipliği yapıyor.

Doğa Takvimi 2024

Bugün 20 Ocak 2024 Cumartesi
#doğatakvimi ❄️

Lise öğrencileri, bir uygulamada bir kullanıcı tarafından paylaşılan “sarı, yarı saydam, kimliği belirlenemeyen akrep” fotoğrafını görünce, bunun yeni bir tür olabileceğini düşündüler. Ve iki yıl boyunca onu bulmak için ilk görüldüğü yere gittiler. Sonra ne oldu?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 19 Ocak 2024 Cuma
#doğatakvimi ❄️

Sincapların ön dişlerinin sürekli büyüdüğünü biliyor musunuz? Yaklaşık 12 santimetreye kadar uzayabiliyor. Aslında doğru beslenmezlerse çok daha fazla uzayabilir.

Doğa Takvimi 2024

Bugün 18 Ocak 2024 Perşembe
#doğatakvimi ❄️

Yaprakları yeraltına gömülü bir palmiye ve yanardağın zirvesinde yaşayan bir orkide. Bunlar 2023 yılında keşfedilen türlerden ikisi. Peki diğerleri?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 17 Ocak Çarşamba
#doğatakvimi ❄️

Munzur vadisinde keşfedilen bir çan çiçeği türü literatüre kazandırıldı. "Meşe çanı" türünün yeni bir alt türü olduğu tespit edildi. Yayılış gösterdiği bölgeye atfen "Ovacık çanı" adı verildi.

Doğa Takvimi 2024

Bugün 16 Ocak Salı
#doğatakvimi ❄️

Köstebeklerin aslında kör doğmadığını ancak toprağın altında karanlıkta yaşamaktan ve ufku görmemekten görme duyusunun köreldiğini biliyor musunuz?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 15 Ocak 2024 Pazartesi
#doğatakvimi ❄️

Kafkaslar'dan Orta Avrupa'ya "Karakoncolos" adlı hayali yaratığın yılın en soğuk gecelerinde ortaya çıktığına inanılır. O gelmesin diye kapıların önüne kabak, pancar yemeği ya da kuymak konurmuş.

Doğa Takvimi 2024

Bugün 14 Ocak 2024 Pazar
#doğatakvimi ❄️

Bugün hava nasılsa Ocak ayı öyle geçer. Yarın, Şubat ayının nasıl geçeceğini, sonraki gün Mart ayının, nihayet 25 Ocak günü de Aralık ayının havasını işaret eder.

Doğa Takvimi 2024

Bugün 13 Ocak 2024 Cumartesi
#doğatakvimi ❄️

Pelikan, balık kartalı, sümsük kuşu, deniz kırlangıcı, yalıçapkını... Bu kuşlar suya dalar ve avlamak istedikleri balığı yakalayıp yutarlar. Peki bu durumun tersini biliyor musunuz? Yani balığın sudan sıçrayıp uçan bir kuşu avladığını?

Doğa Takvimi 2024

Bugün 12 Ocak 2024 Cuma
#doğatakvimi ❄️

Gökyüzü gözlemi için yarın önemli bir gün.
Meraklısına not, bu yıl iki ay, iki güneş tutulması olacak.
Göğe bakmak için fırsat yaratın.

Doğa Takvimi 2024

Bugün 11 Ocak 2024 Perşembe
#doğatakvimi ❄️

Ay bu gece yeniay.
Gökyüzü gözlemcileri için bir not daha; bugünlerde Dörtlük Göktaşı Yağmuru'nu da gözleyebilirsiniz

Doğa Takvimi 2024

#doğatakvimi ❄️
Bugün 10 Ocak 2024 çarşamba

Enerji Verimliliği Haftası.

Doğa Takvimi 2024

#doğatakvimi ❄️
Bugün 9 Ocak 2024 salı

🐺 Kurtların iletişim dili ulumak. Bazen şarkı söyler, bazen de aralarında sohbet eder, yas tutar ya da uyarı mesajı verirler. Ulumanın müzikal notaları, duyguya göre değişir.

Doğa Takvimi 2024

#doğatakvimi ❄️
Bugün 8 Ocak 2024 pazartesi

🌦️Kışın en soğuk günlerine “karakış” denir ama, felakete yol açan şey başka. Tarihe geçen kayıtlara göre büyük geçim sıkıntılarının yaşandığı yılların öncesinde ne olmuş?

Doğa Takvimi 2024

#doğatakvimi ❄️
Bugün 7 Ocak 2024 pazar

🌬️ Bocuk zamanı. Yılın en soğuk gecesinde ortaya çıktığına inanılan bocuktan kaçmak için şenlik var. Balkanlar'da, Edirne'de bu gece evlerde kabak pişer, gece suya bir tahta parçası atılır...

#Bocuk ritüelleri

Doğa Takvimi 2024

#doğatakvimi ❄️
Bugün 6 Ocak 2024 cumartesi

🌲En kötü hava olaylarını yaşayan, hatta yıldırım düşmesiyle ortadan ayrılan karaçam, nasıl oluyor da yüzlerce yıl dimdik ayakta kalabiliyor? Daha iyi koşullarda yaşayan 400 yaşına gelmeden ölürken!..

Doğa Takvimi 2024

#doğatakvimi ❄️
Bugün 5 Ocak 2024 cuma

🌳Bir kemanın gövdesindeki ağacın dokusundan, o ağacın yetiştiği yeri, kemanın tarihini, gerçekten Stradivarius ailesine ait olup olmadığını anlayabilirsiniz? Ağaçlar, bulundukları çevrede olan biteni kaydeder. Dendro-kronoloji, dendro-klimatoloji...

Doğa Takvimi 2024

#doğatakvimi ❄️
Bugün 4 Ocak 2024 perşembe

🌲"Meşe yıldırımı çeker. Dişbudak, şimşeği sever. Alıç ağacının altına gir, göreceğin zararı keser!
Ağaçlık alandaysanız ve yıldırım düşme riski varsa, dikkat!.. Ağaçlar ne diyor. Çam ağacı ne kadar güvenli?

Doğa Takvimi 2024

#doğatakvimi ❄️

Bugün 3 Ocak 2024 çarşamba 


🌩️Yıldırım tehlikesi size ne kadar yakın? En basit hesabı biliyor musunuz? Şimşek çaktığını gördükten sonra saymaya başlayın; Bir yıldırım, iki yıldırım ...

Doğa Takvimi 2024

#doğatakvimi ❄️
Bugün 2 Ocak 2024 salı

💨Yılın en soğuk günleri #zemherir günlerindeyiz.
Anadolu halk meteorolojisine göre ocak ayı fırtınalarla geçer.

Doğa Takvimi 2024

#doğatakvimi ❄️

Bugün 1 Ocak 2024 pazartesi

İkigai, hygge, lagom...

Anlamlı yaşam, huzurlu ve sıcak ortam, dengeli yaşam...